https://www.proteinatlas.org/learn/dictionary
در لین فوق در سمت چپ در قسمت normal tissue histology میتوانید بافت های ارگانهای مختلف بدن را ببینید.
درس بافت شناسی دهان و دندان در کوریکولوم جدید آموزشی رشته دندانژزشکی حذف شده است. مباحث مربوط به تکامل دندان و بافت شناسی مینا و عاج و سمان به درس "پوسیدگی شناسی" انتقال یافته است. مبحث بافت شناسی پالپ در درس "کمپلکس پالپ و پری آپیکال" آورده شده است. مباحث مخاط دهان و غدد بزاقی و مفصل گینجگاهی در درس "دندانپزشکی تشخیصی" گنجانده شده است. به نظرم حذف درس بافت شناسی دهان جالب نبوده است. بافت شناسی دهان یک درس مهم برای درک خیلی از مباحث دندانپزشکی است و بهتر بود که توجه بیشتری به آن میشد.
1 – خطوط رتزیوس (retzius) در مینا معادل کدام یک از ساختمانهای زیر در عاج است؟
الف) خطوط نئوناتال
ب) لایه دانه دار تومز
ج) خطوط Von Ebner
د) عاج بین گلبولی
2- منشأ اپی تلیوم اتصالی لثه (( junctional epithelium کدام است؟
الف) اپی تلیوم کاهش یافته مینایی
ب) اکتودرم دهانی
ج) سلول های PDL
د) دنتال لامینا
3 – اجسام مالاسه (malassez) باقی مانده کدام ساختمان دندان در حال تکامل می باشند؟
الف) گوبرناکولوم
ب) اپیتلیوم مینایی داخلی
ج) غشاء هرتویک
د) ادنتوبلاست ها
4- در کدام مرحله از آملوژنز، سلول های آملوبلاست حداقل میکروریلی ها را در سطح خود دارند؟
الف) قبل از ترشح
ب) ترشحی
ج) جذب
د) حفاظتی
پاسخ سوالات در ادامه مطلب
1 – دوک های مینائی، باقیمانده کدام مورد زیز می باشند؟
الف) زوائد تومز
ب) زوائد سلول های ادنتوبلاست
ج) میله های مینائی تغییر یافته
د) نواحی هایپوکلسیفیه
2- کدام قسمت دندان دارای آناستوموز شریانی-وریدی فراوان تر می باشد؟
الف) لثه
ب) دنتین
ج) پالپ
د) لیگامان دور دندانی
3 – منشاء رتیکولوم ستاره ای کدام است؟
الف) اپی تلیوم مینای داخلی
ب) اپی تلیوم مینای خارجی
ج) مزانشیم
د) اکتودرم دندانی
4- کدام مورد زیر در درآوردن دندان نقش اساسی دارد؟
الف) لیگامان دور دندانی
ب) تشکیل ریشه
ج) تشکیل استخوان آلوئول
د) فشار هیدروستاتیک عروقی
جواب سوالات در ادامه مطلب
1 - Stria of retezius
2 - Bands of hunter and schreger
3 - Perikymata
4 - Von korffיs fibers
5 - Secondary dentin
6 - Tertiary dentin
7 - Sclerotic dentin
8 - Granular layers of Tomes
9 -Cell free zone of weil
10 -Subodontoblastic plexus of Raschkow
11- Epithelial cell rest of malasez
2- Gla proteins
13- Acellular Afibrillar cementu
14- Sharpyיs fibr
15- Gubernacular
16 -Fordyceיs spotes
17- Lina alba
18- Waldeyerיs ring
19 -Birbeck granule
20 -Mucogingival groove
حرکت فیزیولوژیک دندان: رویش و افتادن
1 – حرکت قبل از رویش دندان
از آن جایی که اجسام دندانی به سرعت رشد می کنند، ازدحام قابل توجهی را ایجاد می نمایند. با طویل شدن فک ها، به تدریج اجسام دندانی دومین مولر شیری،به طرف خلف و اجسام دندانی قدامی به طرف قدام حرکت می نمایند. این نحوه حرکت،از میزان ازدحام دندانها میکاهد. در همین زمان با افزایش طول، عرض و ارتفاع فکین، اجسم دندانی به طرف خارج، بالا و پایین حرکت می نمایند.
2 – حرکت در حین رویش دندان
مکانیسم های رویش دندان شیری و دائمی یکسان است. این مکانیسم ها سبب حرکت محوری یا اکلوزالی شده و دندان را از موقعیت تکاملی آن در درون فک به موقعیت عملی در پلان اکلوزال می رساند.
از نظر بافت شناسی تغییرات بسیاری در رابطه با رویش دندان صورت می گیرد. لیگامان پریودنتال تنها هنگامی تکامل می یابد که تشکیل ریشه آغاز شده باشد. هنگامی که این عمل صورت گرفت، PDL باید تغییر شکل یابد تا با حرکت مداوم رویشی دندان تطابق یابد. تغییر شکل دسته های لیگامان پریودنتال، توسط فیبروبلاست ها انجام میگیرد. این سلولها، می توانند برحسب نیاز، فیبریل های کلاژن را به طور همزمان سنتز و یا تخریب نمایند.
ساختمان بافت ها در مراحل پیشرفته رویش دندان های دائمی با آن چه در مراحل پیشرفته رویش دندان های شیری وجود دارد، متفاوت است.
فولیکول فیبروسلولاری که دندان دائمی را احاطه می نماید، ارتباط خود را با لامینا پروپریای غشا مخاطی دهان، از طریق نواری از بافت فیبروزه حفظ می کند. این نوار، حاوی بقایای تیغه دندانی بوده و طناب Gubernacular نامیده می شود.
در یک جمجمه خشک، منافذی در سمت لینگوال دندان های شیری فکین قابل تشخیص می باشد. این منافذ، که زمانی حاوی نوارهایgubernacular بودند¥ کانال های Gubernacular نامیده می شوند.
3 – حرکت پس از رویش دندان
حرکات پس رویشی دندان، به حرکاتی اطلاق می شود که دندان، پس از به دست آوردن وضعیت فانکشنال خود در پلان اکلوزال ، به انجام می رساند. این حرکات به سه دسته تقسیم می شوند:
1 – حرکاتی که به منظور تطابق با فک در حال رشد انجام می گیرد. این حرکات تا انتهای دهه دوم زندگی، یعنی هنگامی که رشد فکین متوقف شود، ادامه دارد.
2- حرکاتی که به منظور جبران ساییدگی های سطح اکلوزال انجام می گیرد. حرکات محوری پس رویشی، هنگامی انجام می شوند که نوک ریشه دندان های مولار پایین به طور کامل تشکیل شده و ضمنا نوک ریشه دندان پره مولر و مولر دوم نیز تقریبا کامل شده باشد.
3 – حرکاتی که به منظور تطابق با ساییدگی های اینترپروگزیمال انجام می گیرد. ساییدگی در نقاط تماس بین دندان ها و بر روی سطح پروگزیمالی آن ها صورت می گیرد. ساییدگی بین دندانی، توسط مکانیسمی که Mesial drift یا Approximal drift نامیده می شود، جبران می گردد.
نیروهایی که باعث به وجود آمدن Mesial drift می شوند چند عاملی بوده و شامل: جزء قدامی نیروی اکلوزالی، فشار بافت نرم و انقباض لیگامان بین دیواره ای در بین دندان ها می باشد.
هنگامی که دندان ها در تماس با یکدیگر قرار دارند، نیروی قدامی مستقیم الجهتی، ایجاد می گردد.این نیروی قدامی حاصل دو عامل است: 1) اکثر دندان ها تمایل مزیالی دارند 2) برآیند سطوح کاسپی به نحوی است که نیروی قدامی مستقیم الجهتی را ایجاد می نماید.
فشار بافت نرم، نقش مهمی در ایجاد حرکت مزیالی بر عهده ندارد. با این وجود، فشار بافت نرم، وضعیت دندان ها را تحت تاثیر قرار می دهد اما دلیل حرکت دندان نمی باشد.
مکانیسم های حرکت رویشی دندان:
الف – تشکیل ریشه
رشد ریشه در رویش دندان دخیل نمی باشد.
دلایل:
دندان بدون ریشه نیز می روید.
برخی دندان ها به مقدار بیشتری نسبت به تمام طول ریشه خود می رویند.
دندان ها پس از اتمام تشکیل ریشه نیز، به رئیش خود ادامه می دهد.
حتی پس از برداشتن بافت های تشکیل دهنده ریشه(پاپیلای رأسی، غلاف اپیتلیالی هرتویک، بافت پری آپیکال) توسط عمل جراحی، رویش دندان ادامه دارد.
ب – Bone remodeling
Remodeling استخوان با رویش دندان ارتباط دارد به گونه ای که در مرحله پیش رویشی نحوه رشد ماندیبل یا ماگزیلا منجر به رسوب و جذب انتخابی استخوان آلوئولار گشته و بدین ترتیب دندان رویش می یابد.
Remodeling استخوان در نتیجه تشکیل مسیر رویشی در داخل استخوان، عامل حرکت دندان است.
ج – فولیکول دندانی
الگوی فعالیت سلولی در اپیتلیوم مینایی کاهش یافته و فولیکول دندانی، در ارتباط با رویش دندان است. این نحوه فعالیت سلول ها، تخریب بافت همبند و تحلیل استخوان را همزمان با رویش دندان انجام میدهد.
د – لیگامان پریودنتال
تشکیل و تجدید لیگامان پریودنتال، به عنوان فاکتوری در رویش دندان در نظر گرفته می شود.
ادامه فصل در ادامه مطلب
سوالات بافت شناسی دهان در آزمون ارتقاء پاتولوژی دهان سال 91
1 – کلسی تونین در بافت استخوانی باعث کدام عمل می شود؟
الف ) باعث تحریک تحلیل استخوان می شود
ب) مانع از تحلیل استخوان می شود
ج) باعث تحریک ساخت استخوان می شود
د) مانع از ساخت استخوان می شود
2 - تمام تغییرات زیر در غده بزاقی با افزایش سن رخ میدهد بجز:
الف) افزایش مجاری مخطط داخل لوبولی
ب) اتساع خارج لوبولی
ج) افزایش بافت چربی
د) تغییرات متاپلاستیک
3 – کدام یک از زوائد جنینی زیر در تکامل و پیدایش کام اولیه دخالت دارند؟
الف) زوائد ماگزیلاری و زوائد بینی طرفی
ب) زوائد بینی میانی و زوائد فرونتونازال
ج) زوائد بینی طرفی و زوائد بینی میانی
د) زوائد پره ماگزیلا و زوائد بینی طرفی
پاسخ سوالات در ادامه مطلب
1 – در مرحله زنگوله ای (bell stage) فعالیت بالایی از آنزیم آلکالین فسفاتاز در سلول های کدام یک از لایه های زیر دیده می شود؟
الف) Outer enael epithelium
ب) Inner enamel epithelium
ج) Stratum intermedium
د( Stellate reticulum
پاسخ سوالات در ادامه مطلب
سوالات بافت شناسی دهان در بورد پاتولوژی دهان 91
1 – تمام موارد زیر در مورد Enamel knot (گره مینایی) صدق می کند به جز:
الف) سلولها غیر قابل تقسیم هستند
ب) بیان کننده ژنها BMPs و FGFs می باشند
ج) به عنوان مرکز فرستنده سیگنال عمل می کند
د) در مقاطع بافت شناسی در مرحله Late bells قابل رویت می شوند.
2 – کنترل نفوذپذیری نسبت به آب و یونها در اتصالات محکم مرتبط با کدام مورد است؟
الف) Connexin
ب) Claudin
ج) Cadherin
د) Vinculin
3 – کدامیک از انواع کلاژن در چسبندگی سلولهای لایه بازال به بازال لامینا نقش دارد؟
الف) type 25
ب) type 23
ج) type 13
د) type 17
4- کدامیک از موارد زیر در رابطه با نوارهای هانترشرگر صحیح می باشد؟
الف) این نوارها در مقاطع عرضی خشک دندان در اثر انعکاس نور به بهترین نحو مشاهده می شوند
ب) یک پدیده نوری بوده که با تغییر جهت تابانده تغییر می کند
ج) این نوارها در دو سوم خارجی مینا قابل مشاهده هستند.
د) این نوارها حاکی از ترشحات هفتگی آملوبلاست ها هستند.
5- تمام تغییرات زیر در غده بزاقی با افزایش سن رخ میدهد بجز:
الف) افزایش بافت چربی
ب) افزایش مجاری مخطط داخل لوبولی
ج) اتساع خارج لوبولی
د) تغییرات متاپلاستیک
پاسخ سوالات در ادامه مطلب
در نوجوانی علاقه ام به فلسفه بود و علوم سیاسی. در جوانی به جامعه شناسی علاقمند شدم و هدفم این بود که مشکلات جامعه را آسیب شناسی کنم اما در دندانپزشکی و پاتولوژی دهان تحصیل کردم و در حال حاضر مشکلات جسمی انسان ها را آسیب شناسی می کنم.